Gronausestraat: van kronkelige zandweg tot winkelboulevard

De Gronausestraat in Glanerbrug wordt tussen de Nieuw Frieslandstraat en de grensovergang een straat waar de fietsers voorrang krijgen. Als het aan het Fietsveiligteam ligt zal de auto zal op dit deel van de ‘stroat’ te gast zijn. Veiligheid voor fietser en winkelende voetganger voor alles! De herinrichting van de Gronausestraat is het eerste concrete resultaat van het Enschede Akkoord. De plannen zijn op video te zien op www.enschede.nl/gronausestraat. En afgelopen dinsdag konden de Glanerbruggers online meepraten over de plannen.

Dat de Gronausestraat opnieuw zal worden ingericht is voor de redactie van de Grensstreek reden geweest in de fotoarchieven van de Historische Kring Glanerbrug en de Grensstreek te duiken. Op zoek naar mooie oude ‘plaatjes’ van de Rijksweg, later Gronausestraat. De ‘stroat’ heeft in de geschiedenis altijd een belangrijke rol gespeeld. Ook dat verhaal laten we nog maar eens een keer de revue passeren.

Napoleonweg van 1828 bracht ontsluiting Glanerveld naderbij

Oorspronkelijke bewoners van Glanerbrug hebben het over de ‘stroat’ als zij de Gronausestraat bedoelen. Lang was de in 1828 afgebouwde eikenlaan van Enschede naar de grens met het toenmalige koninkrijk Pruisen de enige geplaveide weg in het dorp. Napoleon had de weg laten ontwerpen. De elf meter brede route met twee zijstroken, nog steeds duidelijk herkenbaar tussen Enschede en Glanerbrug, zou deel uitmaken van een Europees netwerk van lijnrechte wegen voor snelle troepenverplaatsingen.

Bij de uitvoering van het plan was de Franse keizer al op St. Helena gestorven. Militaire motieven waren er niet meer. De opkomende textielindustrie had dringend behoefte aan goede verbindingen en zocht aansluiting bij bestaande wegen. De aanleg van de straat, die bovendien de ontsluiting van het ongerepte Glanerveld naderbij bracht, was dus van belang. Daarvoor maakte de Gronausestraat, toen nog Rijksweg, als kronkelige zandweg deel uit van de handelsroute tussen Deventer en Münster.

Eerste winkels

Aan het eind van de negentiende en aan het begin van de vorige eeuw ontstonden aan de grens en langs de Rijksweg de eerste winkels. Na het overlijden van Charles de Maere, eigenaar van een groot stuk weide- en heidegrond bij Glanerbrug, in 1885, ging het bezit naar diens dochter Caroline. Zij wilde het wel verkopen als de opbrengst tenminste 1000 Hollandse guldens zou opleveren. De openbare verkoop leverde f 3750,- op.

Via de Duitse herbergier Schmeïng werd de Glanerbrugger bakker-winkelier Anthonie Visschedijk eigenaar. Een deel van de grond verkocht hij weer door. Nieuwe eigenaren langs de Gronausestraat werden, behalve Anthonie Visschedijk,  kolenboer Jan Nijhuis (tegenwoordig slijterij) en caféhouder Piet de Bruin (nu Elektro World Kortman) vermeld. In de periode 1900 – 1906 vestigden Wagenvoort (kruidenier en bakker), Wessels, Tegeler (kruidenier en slagerij), Brouwer (slagerij), Van der Vegt (meubelmaker) en Heersche (kruidenier annex café) zich in het grensdorp. De basis voor een bloeiende middenstand aan de Rijksweg en later de Gronausestraat was gelegd. En sinds de laatste grote herinrichting in 2009 en 2010 zelfs ‘winkelboulevard’ te noemen!

Rijksweg in 1920
Rijksweg in jaren 50 van vorige eeuw